خويش دو تن را نامبرده است ، چنان كه يكى از آنان در ارتقاء وى در امور ديوانى عهد صفوى نقش مؤثرى داشته است . با استناد بر گزارش بوداق منشى ، چنين تصور مىرود كه از جانب مادرى به يكى از خانواده‌هاى متنفذ شالكان [ ؟ ] « 1 » قزوين تعلق داشته است ، و نه تنها در عهد پايانى حكومت آق قويونلو صاحب عنوان و منزلت بوده ، بلكه در دوران صفوى نيز داراى جاه و مقام بوده‌اند . خواجه روح اللّه شالكانى قزوينى ، پدر بزرگ مؤلف ( باباى مادرى ) ، يكى از افراد صاحب نام اين خانواده است . وى در سال 896 ه . ق . در زمان سلطنت كوتاه بايسنقر ميرزاى آق قويونلو و تحت حمايت سليمان بيك بيژن به منصب وزارت دست يافت . « 2 » توضيح بيشتر آنكه ، سالهاى پايانى حكومت آق قويونلو ، از مهمترين اعصار تاريخ سياسى ايران به شمار مىآيد . زيرا ، با مرگ يعقوب بيك در سال 896 ه . ق . انسجام و وحدت سياسى دولت بايندرى در هم شكست ، و جنگ قدرت ميان شاهزادگان و سرداران آق قويونلو بالا گرفت ، و هر يك از اميران و منتفذان تركمان با وسيله قرار دادن يكى از شاهزادگان تلاش مى نمودند تا خود اقتدار و حاكميت امور را به دست گيرند . صوفى خليل از چهره‌هاى سرشناس همين روزگار است كه در پرتو دانايى و تدبير خود توانست در ميدان تنازع ، گوى سبقت را از ديگر رقبايش بربايد و شاهزادهء خردسال ، بايسنقر ميرزا را به سلطنت رساند . اما حاكم واقعى دولت تركمان ، صوفى خليل بود ، او همهء امور حكومت را در قبضهء اقتدار خود داشت و براى حفظ آن از قتل و كشتار و حبس كردن شاهزادگان و حريفان نيرومند فروگذارى نكرد . چنان كه به فرمان او ميرزا على ، امير ديوان و مسيح ميرزا فرزند اوزن حسن و جمعى ديگر از اميران تركمان كشته

--> ( 1 ) نام اين منطقه در منابع يافت نشد ، شايد منصوب به « شال » از توابع قزوين باشد . دربارهء منطقهء « شال » رجوع شود به : - مستوفى ، حمد الله : نزهة القلوب . به اهتمام محمد دبير سياقى . تهران ، 1336 ش ، ص 64 ايضا ، - مفخم پايان ، لطف الله : فرهنگ آباديهاى ايران . تهران ، 1339 ش ، ص 277 . ( 2 ) جواهر الاخبار ، ص 91 .